Τα σύλληπτρα

 Τις δεκαετίες μέχρι την δεκαετία του 1960 τα χωριά των επαρχιών της Χώρας ήταν γεμάτα από ζωή.
Άνθρωποι πολλοί, γέροι, νέοι και παιδιά! Οικόσιτα ζώα, όλα των ειδών, άλογα, μουλάρι, και γαϊδούρια για τις αγροτικές εργασίες. Κότες, κατσίκες, κουνέλια και γουρούνια για την οικιακή οικονομία....
Η οικονομία της Χώρας ήταν γεωργοκτηνοτροφική..
Τα παραγόμενα προϊόντα  (σιτηρά )ήταν λιγοστά δεν έφταναν να θρέψουν τους κατοίκους όλο τον χρόνο διότι η καλλιέργεια γινόταν με το αλέτρι που το έσερναν τα μουλάρια και τα βόδια!
Στις άγονες κακοτράχαλες. περιοχές πολύ δουλειά έκανε ο κασμάς και η αξιοσύνη της αγρότισσας γυναίκας!...
Που αυτή ήταν συγχρόνως νοικοκυρά, γυναίκα, μάνα, και καλύτερη εργάτρια!   Ήταν άριστη οργανώτρια της οικιακής οικογενειακής οικονομίας. Ήταν προκομμένες, όλα τα πρόφθαναν!..
Τότε αυτές οι αγρότισσες γυναίκες νιές και γριές  δεν  άφηνε ούτε σπιθαμή Γης να μη την σκάψει με τον κασμά, να μη την ποτίσει με τον τίμιο ιδρώτα της, να μη της χαϊδέψει με τα ροζιασμένα χέρια της , της Γης τα σωθικά της, για της δώσει  αυτή απλόχερα τα προφαντά της!....
Αλλά η Γη ήταν και αυτή φτωχή και έδινε από τα προφαντά της από λίγα -λίγα...
Τότε όλοι, νέοι, γέροι και παιδιά προστάτευαν αγαπάγανε την Φύση...Την μάνα Γη!... Και περισσότερο από όλα την προστάτευαν από φωτιά...
Οι γέροι έλεγαν:
-Η Θεομηνία, η βροχή, η πλημμύρα παίρνει πολλά (κάνει μεγάλη καταστροφή) αλλά όμως και κάτι αφήνει πίσω της...
Η φωτιά δεν αφήνει τίποτα... Μόνο μπούρπερη και στάχτη...
Τότε οι τοπικές κοινωνίες ήταν καλύτερα οργανωμένες και προστάτευαν την Φύση και την ατομική περιουσία των μελών της κοινωνίας... Ήταν ο χωροφύλακας, και αγροφύλακας!
Αυτοί ήταν αεικίνητοι τους απαντούσες παντού. Ήταν το άγρυπνο μάτι του νόμου, της τάξης και της ευταξίας!...
Κατά περιόδους  τον αγροφύλακα επικουρούσε στο έργο του στην φύλαξη των καλλιεργειών οι  πρόσθετοι εποχιακοί άμισθοι αγροφύλακες που τους όριζαν οι κάτοικοι του χωριού. Η αμοιβή τους ήταν το συνοίκι  και τα σύλληπτρα ή σύλυτρα...
(Συνοίκι είναι η ποσότητα σε είδος που μαζευόταν από τους κατοίκους του συνοικισμού ως αμοιβή του παππά, του αγροφύλακα τότε που το κράτος δεν τους έδινε μισθό. )
 Τότε, την περίοδο αυτή, αν γινότανε παρανομία ο χωροφύλακας αμέσως σε συλλάμβανε και σου έκοβε πρόστιμο ή σε οδηγούσε στον Κατή και από τον Κατή δεν την γλύτωνες...
 Και η ποινή ήταν ποινή.... Δεν ήταν το παίξε- γέλασε να γελάμε την κοινωνία... 
Ο αγροφύλακας  και οι πρόσθετοι αγροφύλακες ήταν αρμόδιοι για την φύλαξη των αγρών από κλοπές και ζημιές από τα ζώα, συνήθως τα αιγοπρόβατα...
Όταν έπιαναν κλέφτη να κλέβει φρούτα τον υποχρέωναν σε αποζημίωση προς τον νοικοκύρη και ανάλογη αμοιβή στον αγροφύλακα για την σύλληψή του ...
Όταν έπιναν κατσίκα ή ζωντανό να είναι σε ξένο κτήμα την το έδεναν και την το πήγαιναν στην αυλή τους, την έδιναν στον ιδιοκτήτη εφόσον του έδινε τα ανάλογα σύλληπτρα(χρήματα ή είδος) Αγροφύλακες κατά  περιόδους από όσους θυμάμαι στο χωριό μας Σέρβου Γορτυνία ήταν οι: Αθανάσιος Σχίζας (Γκουστάς) Βασίλης Βέργος, Ιωάννης Μπόρας (Μπορόγγιανης) Βασίλης Μαραγκός (Τσούρης) Ιωάννης Αθ. Τρουπής (Καρκινόγιαννης)
Όλοι τους έκαναν το καθήκον του με συνέπεια και αυστηρότητα...  Και έλεγαν τότε:
{Ο φόβος φυλάει τα έρημα...}
Και πράματι από τον φόβο του χωροφύλακα και του αγροφύλακα δεν γινότανε πολύ κλεψιά πολύ ζημιά και μεγάλη παρανομία..
Τώρα έχουν αλλάξει οι συνθήκες ζωής
Η αστυφιλία  η εσωτερική, η εξωτερική μετανάστευση και αδιαφορία των Ηγετών για την επαρχία ήταν και είναι αιτία εγκατάλειψης της και σχεδόν  ερήμωσή της....
Χωριά με δέκα, δώδεκα γέρους κατοίκους, χωρίς το παιδικό το κλάμα, χωρίς παιδικές φωνές και αντάρα...
Σπίτια οι αυλόπορτες αραχνιασμένες       
Το σχολείο κλειστό, το καμπαναριό της εκκλησιάς βουβό, και το ρολόγι του σταματημένο, χωρίς παιδιά, παππά και δάσκαλο....
Η Γη ακαλλιέργητη, έχει οργιάσει η άγρια βλάστηση χωρίς επίβλεψη και προστασία από απροσδόκητη  πυρκαγιά αδιάφορων απρόσεκτων ανθρώπων...
Φωτιές πυρκαγιές δεν ανάβουν από μόνες τους αν δεν τις βάλει το ανθρώπινο το χέρι ή είναι από απροσεξία ανθρώπων και επίτηδες για να εξυπηρετήσουν ίδια οικονομικά συμφέροντα (οικοπεδοποίηση) ή για σαμποτάζ αποδιοργάνωση της Χώρας και ακριβού εφοδιασμού αντιπυρικής προστασίας και κατάσβεση των με αεροπλάνα, ελικόπτερα κλπ....
Η πολιτεία αδρανεί, οι δήμοι και η περιφέρειες αδιαφορούν,  τοπικοί παράγοντες δήμαρχοι αμελούν...
Το μόνο που κάνουν επιρρίπτουν τις ευθύνες στους νομοταγείς πολίτες και τους επιβάλλουν δυσβάστακτους  φόρους....Χωρίς να προστατεύουν την Φύση...
Αδιαφορία παντού και όταν συμβεί το κακό τότε όλοι αντάμα κάνουν (για την τηλεθέαση) πως ενδιαφέρονται και  λυπούνται...
Όλοι τους κλαίνε με κορκοδείλια δάκρυα...
Και για να μη πει κάποιος πως αδικώ τους κατά καθήκον αρμόδιους Φορείς  για την προστασία της Φύσης και του δάσους από τον κίνδυνο πυρκαγιάς αναφέρω αυτά που βλέπω στα δελτία των ειδήσεων στις τηλεοράσεις, δεν γνωρίζω αν όλα είναι σωστά...
Βλέπω στα λίγα δάση, πάρκα, ελεύθερους χώρου; στους γύρο των αστικών περιοχών να έχουν γίνει σκουπιδότοπος, που κάθε αδιάφορος  εγκληματεί κατά της Φύσης και της κοινωνίας...
Στην πολιτεία δεν είναι το καθήκον η προστασία της Φύσης και του κοινωνικού συνόλου;..
Οι νομοταγείς πολίτες καταβάλλουν τους φόρους, για προστασία από τους παράνομους από τους εγκληματίες...
Και στην περίπτωση που αποθέτουν όποιοι, οτιδήποτε στο δάσος στην Φύση είναι εύκολο να εξαλείψει η Πολιτεία αυτό το φαινόμενο με τον εξής τρόπο:
Όπως ακριβώς έκαναν οι αγράμματοι σοφοί παππούδες μας τότε που: {Ο φόβος φυλάει τα έρημα!...}
Με τα σύλληπτρα... με τα σύλληπτρα!...
Ακριβώς όπως τότε με τα σύλληπτρα!...
Η πολιτεία ας νομοθετήσει, για να ανασάνει η Φύση!...

Γιάννης Στ Βέργος (gortynios.isv) 
Περιστέρι 08/06/2026 

         

Συμβουλές για οικογένεια

  Ή νωρίς νωρίς παντρέψου ή νωρίς ,νωρίς καλογερέψου... 
Έτσι λέει και αυτά παραγγέλνει ή λαϊκή σοφία η παροιμία.....
Οι παππούδες και οι γιαγιές τα προηγούμενα χρόνια συμβούλευαν τους νέους και  τις νέες και τους έλεγαν: Διάλεξε γιέ μου, νέε  μου, νέα κόρη και βάλτην στο πλευρό σου μέχρι των εικοσιτρίων  είκοσι τεσσαρα βία είκοσι πέντε χρόνων.... 
Από εκεί και μετά μη την κοιτάς καθόλου...
Έχει βγάλει μαλλιά στα μάγουλα....
Άς τηνε  να βράζει κουκιά...(πλατοκούκια) και να ρίξει και  μουριόφυλλα....
Και τις νέες κοπελιές συμβούλευαν να διαλέξουν για άντρα τους νέον λιγότερο μέχρι τα τριάντα του,, βία τριάντα τρία του χρόνια... Να είναι μάστορας καλός να μην είναι σουρακλαμές χαραμοφάης ...
Του μάστορα η γυναίκα και τα παιδιά το πολύ μέχρι το μεσημέρι πεινάνε...
Το απόγευμα θα έρθει το μεροκάματο θα φάνε...
Σε όλους συμβούλευαν στον έρωτα να είναι  πειθαρχημένοι γιατί αυτός δεν έχει μάτια δεν βλέπει ... Θαμπώνει και τυφλώνει....
Ανοίχτε τα ματάκια σας μη τα έχετε κούπα,, να τα έχετε όχι τέσσερα αλλά δέκα τέσσερα και να βρείτε από γονείς γόνατα και από την γυναίκα  προίκα.... (γόνατα = δύναμη οικονομική και ηθική)

Γιάννης Στ Βέργος (gorynios.isv)
Περιστέρι 03/06/2026 

29 Μαϊου 1953 Άλωση της Πόλης

Τραγούδια για την άλωση της Πόλης

1. Ο μαρμαρωμένος βασιλιάς

Έστειλα δυο πουλιά στην κόκκινη μηλιά

Που λένε τα γραμμένα

Τo 'να σκοτώθηκε τ' άλλο λαβώθηκε

Δε γύρισε κανένα

Για τον μαρμαρωμένο βασιλιά

Ούτε φωνή ούτε λαλιά

Τον τραγουδάει όμως στα παιδιά

Σαν παραμύθι η γιαγιά

Έστειλα δυο πουλιά στην κόκκινη μηλιά

Δυο πετροχελιδόνια

Μα κει εμείνανε κι όνειρο γίνανε

Και δακρυσμένα χρόνια

Για τον μαρμαρωμένο βασιλιά

Ούτε φωνή ούτε λαλιά

Τον τραγουδάει όμως στα παιδιά

Σαν παραμύθι η γιαγιά

2. Πήραν την Πόλη

Πήραν την Πόλη, πήρανε, μωρέ πήραν τη Σαλονίκη

πήραν κι την- πήραν κι την Aγιά Σοφιά.

Πήραν κι την Αγιά Σοφιά, το μέγα μαναστήρι,

μι τιτρακόσια σήμαντρα, μ’ ιξήντα δυο καμπάνις

πάσα καμπάνα κι παπάς, πάσα παπάς κι διάκος.

Nα κι η κυρά η Παναγιά, στην πόρτα πάει και στάθη

και στους μαστόρους έλεγε και στους μαστόρους λέει.

Mαστόροι μη δουλεύετε, μη χάνετε τον κόπο

κι εδώ ’κκλησιά δε γίνεται κι μέγα μαναστήρι•

θα γίνει τούρκικο τζαμί να προσκυνούν οι κλέφτις

να προσκυνάει Aλή πασάς με τους σκλάβους δεμένους.

3. Σημαίνει ο Θεός

Σημαίνει ο Θεός, σημαίνει η γη

σημαίνουν τα ουράνια

σημαίνει κι η Αγιά Σοφιά

το μέγα μαναστήρι

Ψέλνει διξιά η βασιλιάς

ζιρβά η Πατριάρχης

Φωνή ακούστη εξ ουρανού

κι απ’ αρχαγγέλου στόμα

Πάψιτι το χερουβικό

και τα άξιόν εστί μας

γιατί είναι θέλημα Θεού

η Πόλη να τουρκέψει...

4. Ήλιε που βγαίνεις το πρωί

― «Ήλιε που βγαίνεις το πρωί και βράδυ βασιλεύεις

όλο τον κόσμο γκεζεράς, τη γη την οικουμένη,

για πες μας τι είδες σήμερα κι είσαι σκοτεινιασμένος;»

― «Τι να σας πω, μωρέ παιδιά, τι να σας μολοήσω;

Επήρ' ο Τούρκος τη Σοφιά, το Μέγα Μαναστήρι,

με τετρακόσια σήμαντρα κι δικουχτώ καμπάνες.

Τα χούγια

 Τα παλαιότερα χρόνια οι παππούδες ήταν άνθρωποι αγράμματοι, αραιά και που μερικοί ήξεραν λίγα γράμματα...Ολίγη γραφή και ανάγνωση!..
.Όμως τα παθήματα της ζωής, τους έκαναν πάνσοφους!...
Τα παθήματά τους αυτά,  άλλα τα έκαναν τραγούδια και άλλα φιλοσοφήματα, που σώθηκαν από στόμα, σε στόμα, μέχρι σήμερα... Ένα τέτοιο φιλοσόφημα έλεγε και συμβούλευε και ο  αείμνηστος γέρο Διαμαντής ο Βέργος ,  που εγώ το έχω ακούσει και από τον πατέρα μου...
Σήμερα το θυμήθηκα και θέλησα να το γράψω...
Ίσως να είναι τώρα αναχρονιστικό - παρωχημένο...
Τότε είχε την σημασία του και έστελνε με τον τρόπο του μηνύματα!...
Έλεγε ο παππούς:
 -{Ανάθεμά στον όποιος παντρεύεται χήρα γυναίκα και αγοράζει στρωμένο μουλάρι (άλογο) ... Τα χούγια της,-τα χούγια του, δεν τα ξεχνάει.... Και άλλα πολλά σου βγάζει...}

 Γιάννης Στ Βέγος (gortynios.isv)
Περιστέρι 30/05/2026΄
Λεξιλόγιο:
-Χούγια. Είναι οι κακές συνήθειες οι οποίες δεν ξεχνιόνται και δεν τις διώχνει ο άνθρωπος
Η λαϊκή σοφία λέει:
Πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το χούγι...  
- Στρωμένο μουλάρι - άλογο
Είναι το μουλάρι- το άλογο-το γαϊδούρι που του έχουνε βάλει σαμάρι - σέλα και έχει αποκτήσει τις όποιες συνήθειες (χούγια) 

Η αλήθεια!..

 Σκρίπτα μάνεντ

14 ώρ. ·

Το 2024, τέτοια μέρα, πέθανε ο άλλοτε διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιώργος Προβόπουλος. Που, ως και τον θάνατό του, επέμενε πως εκείνο το κομβικό, και ιστορικό ως αποδείχθηκε, καλοκαίρι του 2009 είχε ενημερώσει (και επίσημα αλλά και ανεπίσημα) την κυβέρνηση Καραμανλή για έλλειμμα «κοντά στο 9%».

Ο Κώστας Καραμανλής κατάλαβε τι ερχόταν και προβληματίστηκε. Μετά το 15αύγουστο ο Γιώργος Σουφλιάς τον έπεισε να πάει τελικά άμεσα σε πρόωρες διότι, σύμφωνα με μαρτυρίες τρίτων, είπε στον τότε πρωθυπουργό ότι «δεν σώνεται το πράμα, πρόεδρε, πάμε να φύγουμε». Τι γνώριζε; Ή, μάλλον, τι του είχε εκμυστηρευτεί ο Προβόπουλος;

Η ΝΔ όντως έχασε την εξουσία μετά από πέντε χρόνια και στην πρωθυπουργία επέστρεψε το ΠΑΣΟΚ. Ένα μήνα μετά όμως, Οκτώβριος 2009 πια, το έλλειμμα, όπως ειπώθηκε στο Ecofin, ήταν στο 12,5% —από 6% που το υπολόγιζε η κυβέρνηση Καραμανλή (έναντι του 9% του Προβόπουλου).

Τελικά, το 2010 αναθεωρήθηκε (αφού η Ευρώπη… ήδη έβραζε με την Ελλάδα) στο… 15,4%. Ενας απίστευτος αριθμός.

Και μετά ήρθαν η χρεοκοπία, το Καστελόριζο, τα μνημόνια, η κωλοτούμπα Σαμαρά και ο Τσίπρας.

Ο ιστορικός του, όχι και πολύ μακρινού, μέλλοντος θα δώσει φως στο τούνελ. Έλεγε αλήθεια ο Προβόπουλος ότι «τους τα είχα πει;». Κι αν ναι, σε ποιους;

Όχι πως δεν μπορούμε να καταλάβουμε…

Διότι και τα τρία μνημόνια έχουν υπεύθυνο, τον μόνο που κανείς δεν αγγίζει.

Πώς το είπε πρόσφατα ο Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ; «Ήταν λάθος μου τότε που δεν έθεσα την κυβέρνηση Καραμανλή ενώπιον των ευθυνών της, επειδή αφελώς την πίστεψα».

Μάϊος 1843 καταδίκη των στρατηγών Θ Κολοκοτρώνη και Δ Πλαπούτα

 Ένα τραγούδι από το λαό για την καταδίκη των μεγάλων στρατηγών της Επανάστασης 1821 Θ. Κολοκοτρώνη και Δημήτρη Πλαπούτα τον Μάϊο του 1834. Το τραγούδι μιλάει για το θλιβερό νέο που έφτασε στου Παλούμπα της επαρχίας Καρύταινας (τότε), σημερινής Γορτυνίας, στο χωριό του στρατηγού Δημητράκη Πλαπούτα.

Το τραγούδι της Κολιόνυφης

Ένα πουλάκι ξέβγαινε, μέσαν από τ’ Ανάπλι

και πάει στην Καρύταινα και πάει στη Λιοδώρα,

πάει τα χαιρετίσματα και τα καλά χαμπέρια

στους κλέφτες, στους αρματωλούς και τους καλούς λεβέντες

Κολιόνυφη το καρτερεί και το καλορωτάει:

Πουλάκι πούθε ν’ άρχεσαι και πούθενε πηγαίνεις;

Για πες μας για να τους αρχηγούς και τους καπεταναίους.

Πες μας, πες μας πουλάκι μου κάνα καλό χαμπέρι.

Τι να σας πω Κολιόνυφη, τι να σας μολογήσω;

Εψές το βράδυ εκίνησα απόξ’ από το Κιόσκι,

Βουή στ’ Ανάπλι γίνεται και ταραχή μεγάλη.

Γυναίκες κι άντρες κλαίγανε, μικροί μεγάλοι εσκούζαν,

το τι κακό που γίνεται μεσ’ το Τζαμί στην κρίση.

Στρατεύματ’ αρματώσανε, τις πόρτες τις εκλείσαν .

Τις τάπιες τις επιάσανε, μια διαταγή ν’ εβγήκε,

αν έρθη και κανείς να μπη στ’ Ανάπλι να βαρέσουν,

κι άν είναι και μικρό παιδί πίσω να το γυρίσουν.

Ο ουρανός συγνέφιασε, ο ήλιος εσκοτίσθη.

Στ’ Ανάπλι πηγαινόρχουνταν, την καρμανιόλα στησαν.

Δικάσανε τους στρατηγούς άδικα να τους κόψουν.

Κι οι δυό κριτές που τ’ άκουσαν, πολύ τους κακοφάνη.

Πιάνουν και γράφουν μια γραφή, στον Μάσσονα την στέλνουν

Τερτσέτης με τον Πρόεδρο δε θέλουν ν’ απογράψουν.

Δεν υπογράφεις Πρόεδρε κι εσύ Πολυζωϊδη;

Σ’ αυτά τ’ αθώα πλάσματα υπογραφή δεν βάνω.

Παιδιά κόφτε το χέρι μου, βάλτε το να ‘πογράψη!

Εμείς δεν υπογράφουμε, το κρίμα στο λαιμό σας!

Κεφάλια χέρια κόφτε μας! Το άδικο δικό σας….

Πουλάκι μ’ πίσω πήγαινε και πάλι να γυρίσης.

Να πης τα χαιρετίσματα κι αν ζουν να τους φιλήσης,

Επιμέλεια: Μαρίνα Διαμαντοπούλου- γραμματέας Ιστορικής και Πολιτισμικής Δράσης Μουσείου "Στρ. Δημ. Πλαπούτας και Αγωνιστές"

Γορτυνιακές -μαστορικές κουβέντες

 Γορτυνιακές μαστορικές κουβέντες

Κάποτε η Χώρα κυβερνιόταν από φωτισμένους χαρισματικούς Ηγέτες που σκοπός ήταν η ανεξαρτησία του Έθνους, η ασφάλεια της Πατρίδας, η πρόοδος της Χώρας και ευημερία του Λαού.
Έφτιαξαν αντάμα με τον Λαό στρατώνες, οργάνωσαν στρατό και σώματα ασφαλίας,
Έχτισαν σχολειά και έδιωξαν την αγραμματοσίνη, την αμάθεια!
Ίδρυσαν πανεπιστήμια, για τέχνες και επιστήμες!!...
Δωρεά παιδεία για όλους σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης...
Διότι είχαν κατανοήσει ότι, η παιδεία είναι πολλαπλασιαστικός παράγοντας όλων των συντελεστών της παραγωγής.
Έφτιαξαν δρόμους και γεφύρια να επικοινωνεί ο κόσμος...
Να διαδίδεται η γνώση και ο πολιτισμός.
Έφτιαξαν νοσοκομεία και περιφερικά ιατρεία για να θεραπεύονται τα παθήματα του κόσμου,
Το μυαλό και οι σκέψεις του Λαού διευρύνθηκαν και αναπτύχθηκε η ιδιωτική επιχειρηματικότητα, αντάμα με την Κρατική.
Έγιναν μεγάλες Κρατικές και ιδιωτικές επιχειρήσεις, αναπτύχθηκε η βιομηχανία, η βιοτεχνία, η ναυτιλία και το διεθνές εμπόριο....
Αναπτύχθηκε το τραπεζικό πιστωτικό σύστημα, ιδιωτικό και δημόσιο....
Έγινε Πολιτεία ευημερούσα και Κράτος Κραταιό!!!... Με υπόληψη!...
Λαός χαρούμενος επεδίωκε από το καλό, για το καλύτερο....
-Μετά, μετά τί έγινε μάστορα;...
-Κουστουκέλες... Κουστουκέλες... Και βάλε...
-Τι; τι είναι αυτές;
-Μα δεν καταλαβαίνεις;
Ρεμούλες - ρεμούλες σου λέω, μικροί, μεγάλοι στον κορύτο...
-Και μετά:
-Δεν καταλαβαίνεις ή το χαζό κάνεις;..
Δεν πέρασες καθόλου από την πόρτα του σχολειού να ανοίξουνε τα φωτερά σου;...
'Αλλοι πηγαίνανε για να μάθουν γράμματα και εσύ με την σφεντόνα κυνήγαγες τα τσιροπούλια;...
Να ρε έτσι το έκαμαν
Απαξίωσαν οι επιγενόμενοι τα πάντα για να ξεπουληθούν...
-Και τώρα -τώρα;;;....Τι χαμπάρια μάστορα;;;...
-Και ο μάστορας o Γορτύνιος, ο Λαγκαδινός του λέει:
Ακόμα δεν το πήρες χαμπάρι Αναστάση;..
Ανάσταση περιμένεις;.. Αμ δεν...δεν....Τώρα...Τώρα....
Τσίγκλα-τσίγκλα το γαϊδούρι να φύγουμε, να κόψουμε δρόμο...
Γιατί καημένε μου.....
"Για ότι τραβάει το κορμί η κεφαλή μας τα φταίει"
Ας είχαμε μυαλό, Αναστάση... όχι για πάρα πάνω, τουλάχιστον, να γίνουμε δάσκαλοι...
Να κάνουμε και εμείς Χριστούγεννα- Πάσχα και Ανάσταση!...
Τώρα...τώρα ούλα αυτά...
Τα είχαμε χύμα μας είπανε, πάρτε τα και τσουβαλάτα...
Κοντά στα άλλα τώρα μας έριξαν, μας κόλλησαν και τον κορωνοϊό....
Και τώρα... Τώρα ξαγκίστρωνε...

Γιάννης Στ Βέργος (gortynios.isv)
15/03/2020

Το βαγένι

 Άδειο βαγένι φίλους δεν πιάνει...
(Και ο κούφιος άνθρωπος προκοπή δεν κάνει....)
Κανένας δεν το επισκέπτεται, τραγούδια δεν του λέει, λογάκια δεν ακούει...
Η αράχνη μόνο στο μπαζό του κάνει τον ιστό της και εκεί έρημο και μόνο του, αραχνιασμένο μένει....
Όσο είσαι νέος άνθρωπε, προσπάθησε να γεμίσεις το βαγένι του νου σου,  του κεφαλιού σου, με γνώσεις  και καλοσύνη, για να έχεις να δίνεις στα γεράματά σου, και για να ελπίζεις ότι θα  σε επισκέπτονται συχνά,  συγγενείς και  φίλοι....
Και από αυτά να τους δίνεις!...

Γιάννης Στ Βέργος (gortynios.isv)
 Περιστέρι 24/04/2026

Ευρωπαική Ένωση...

 17 Απριλίου 2018

 ·

Κοινοποιήθηκε στους εξής: Δημόσια

Ευρωπαϊκή Ένωσης...

Για να γίνει Ευρωπαϊκή προκοπή!!!..

Για να γίνει Ενωμένη Ευρώπη με την έννοια και την ουσία της Ενωμένης Ευρώπης πρέπει:

1) Να υπάρχει ενιαία κυβέρνηση...

2) Ενιαίοι νόμοι...

3) Ενιαία οικονομική πολιτική...

4) Ενιαία Ευρωπαϊκά σύνορα...

5) Ενιαίος Ευρωπαϊκός στρατός.... Σώματα ασφαλείας και δημοσίας τάξεως...

6) Καθορισμός ενιαίας Ευρωπαϊκής γλώσσας....

7) Κατάργηση των τοπικών συνταγμάτων και Κυβερνήσεων....

Ενιαίο Ευρωπαϊκό Σύνταγμα....

9) Σύγκλιση άμεση των επί μέρους τοπικών κρατικών οικονομιών...

10) Τα υπάρχοντα Κράτη να είναι Ευρωπαϊκές περιφέρειες...

Αλλιώς, όπως είναι τώρα, δεν λέγεται Ένωση, λέγεται Εκμετάλλευση των συνεταίρων....

Το όποιος μπορεί μπορεί...στην...

Εκμεταλλεύεται ο ένας τον άλλον και ο ισχυρός ( ο μεγάλος, ο πονηρός αδερφός, ο συνέταιρος) ρίχνει τον αδύνατον, μέχρι να τα σπάσουν τα κοινά πιάτα κλπ... Σημ:Αυτά έγραψα και έλεγα τότε...(18 Απριλίου 2018 ).Τώρα είναι επιβεβλημένα να γίνουν... Αν όχι ομαδικώς χανόμαστε σαν ΕΕ Ο πρόεδρος των ΗΠΑ φοβερίζει (πόλεμος ΗΠΑ-ΙΡΑΝ) Βέργος Στ Γιάννης (gortynios .isv) Περιστέρι17/04/2026

Γονική παροχή

 

Διαθήκες, γονικές παροχές και νόμιμη μοίρα

FacebookXLinkedIn

 
 
 
 

Του Γιώργου Δαλιάνη με τη συνεργασία του Γιάννη Αρτσίτα, της Νίκης Χατζοπούλου και της Αλεξάνδρας Δαλιάνη*

Ένα συχνό λάθος στον περιουσιακό και φορολογικό σχεδιασμό που οδηγεί σε οικογενειακές διαμάχες

Στην πράξη, πολλοί γονείς που συντάσσουν διαθήκες ή προχωρούν σε γονικές παροχές με σκοπό να ρυθμίσουν έγκαιρα τη μεταβίβαση της περιουσίας τους, συχνά αγνοούν έναν κρίσιμο θεσμό του ελληνικού κληρονομικού δικαίου: τη νόμιμη μοίρα. Το αποτέλεσμα είναι ότι αρκετές φορές οι επιλογές αυτές, παρότι γίνονται με πρόθεση να αποφευχθούν μελλοντικές συγκρούσεις, οδηγούν τελικά σε δικαστικές διενέξεις μεταξύ των κληρονόμων.

Η εμπειρία από την πράξη δείχνει ότι πολλές οικογενειακές διαφορές μετά τον θάνατο ενός προσώπου συνδέονται με μεταβιβάσεις που έγιναν χωρίς να ληφθεί υπόψη το δικαίωμα των νόμιμων κληρονόμων. Για τον λόγο αυτό, όποιος προχωρεί σε διαθήκη, γονική παροχή ή άλλες πράξεις περιουσιακού σχεδιασμού θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός, ώστε να αποφευχθούν μελλοντικές αμφισβητήσεις.

Τι είναι η νόμιμη μοίρα

Η νόμιμη μοίρα αποτελεί θεμελιώδη θεσμό του ελληνικού κληρονομικού δικαίου, ο οποίος περιορίζει την πλήρη ελευθερία διάθεσης της περιουσίας. Ο νόμος προστατεύει ορισμένα πρόσωπα της οικογένειας, τα οποία χαρακτηρίζονται νόμιμοι κληρονόμοι.

Νόμιμοι κληρονόμοι είναι: οι κατιόντες (τέκνα και εγγόνια), οι γονείς, ο επιζών σύζυγος

Τα πρόσωπα αυτά δικαιούνται ένα ελάχιστο μέρος της κληρονομίας, τη λεγόμενη νόμιμη μοίρα, η οποία ισούται με το ήμισυ της εξ αδιαθέτου μερίδας που θα λάμβαναν αν δεν υπήρχε διαθήκη. Πρόκειται για έναν μηχανισμό προστασίας της οικογένειας, ώστε ο διαθέτης να μην μπορεί να αποκλείσει πλήρως τους στενούς συγγενείς του από την περιουσία του. Για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας δεν λαμβάνεται υπόψη μόνο η περιουσία που υπάρχει κατά τον χρόνο θανάτου. Ο νόμος σχηματίζει τη λεγόμενη πλασματική κληρονομική ομάδα, στην οποία συνυπολογίζονται και ορισμένες δωρεές ή γονικές παροχές που έγιναν όσο ζούσε ο κληρονομούμενος.

Παράδειγμα υπολογισμού της νόμιμης μοίρας (ποσοστό και ποσό)

Η έννοια της νόμιμης μοίρας είναι συχνά άγνωστη στο ευρύ κοινό. Ένα απλό παράδειγμα δείχνει πώς λειτουργεί.

Ας υποθέσουμε ότι ένας πατέρας έχει δύο παιδιά και δεν υπάρχει σύζυγος. 

Η συνολική περιουσία του κατά τον χρόνο θανάτου είναι:

• ακίνητο αξίας 400.000 ευρώ

• τραπεζικές καταθέσεις 200.000 ευρώ

Συνολική περιουσία: 600.000 ευρώ

Βήμα 1 — εξ αδιαθέτου διαδοχή. 

Αν δεν υπήρχε διαθήκη, κάθε παιδί θα κληρονομούσε: 50% της περιουσίας.

Δηλαδή: 300.000 ευρώ το καθένα.

Βήμα 2 — υπολογισμός νόμιμης μοίρας.

Η νόμιμη μοίρα είναι το μισό της εξ αδιαθέτου μερίδας.

Άρα: 50% × 1/2 = 25% της κληρονομίας

Σε ποσό:  25% × 600.000 = 150.000 ευρώ

Επομένως κάθε παιδί δικαιούται τουλάχιστον 150.000 ευρώ. Αν ένας γονέας αφήσει όλη την περιουσία στο ένα παιδί με διαθήκη, το άλλο παιδί μπορεί να προσφύγει στο δικαστήριο και να ζητήσει τη συμπλήρωση της νόμιμης μοίρας του (150.000 ευρώ).Το παράδειγμα αυτό δείχνει γιατί είναι κρίσιμο να λαμβάνεται υπόψη η νόμιμη μοίρα πριν από κάθε περιουσιακή μεταβίβαση.

Παράδειγμα υπολογισμού νόμιμης μοίρας όταν υπάρχει σύζυγος και δύο παιδιά

Στην πράξη, ακόμη μεγαλύτερη σύγχυση δημιουργείται όταν υπάρχει επιζών σύζυγος. Ας υποθέσουμε ότι ο αποβιώσας αφήνει: α) σύζυγο και β) δύο παιδιά και συνολική περιουσία 600.000 ευρώ.

Εξ αδιαθέτου διαδοχή 

Σύμφωνα με τον Αστικό Κώδικα:

• ο σύζυγος κληρονομεί το 1/4 της περιουσίας

• τα δύο παιδιά μοιράζονται τα υπόλοιπα 3/4

Άρα:

σύζυγος → 150.000 ευρώ

κάθε παιδί → 225.000 ευρώ

Υπολογισμός νόμιμης μοίρας

Η νόμιμη μοίρα είναι το μισό της εξ αδιαθέτου μερίδας.

Άρα: σύζυγος 1/4 × 1/2 = 1/8 της περιουσίας σε ποσό: 75.000 ευρώ

κάθε παιδί 3/8 × 1/2 = 3/16 της περιουσίας. σε ποσό: 112.500 ευρώ.

Επομένως ακόμη και αν υπάρχει διαθήκη που ευνοεί έναν μόνο κληρονόμο, ο σύζυγος και τα παιδιά μπορούν να διεκδικήσουν δικαστικά τα ποσά αυτά ως νόμιμη μοίρα.

Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί και η πραγματική τους διάσταση

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η χρήση κοινών τραπεζικών λογαριασμών. Στην ελληνική τραπεζική πρακτική είναι πολύ συνηθισμένο οι γονείς να προσθέτουν τα παιδιά τους ως συνδικαιούχους σε τραπεζικούς λογαριασμούς. Σύμφωνα με το ισχύον τραπεζικό καθεστώς, σε περίπτωση θανάτου ενός συνδικαιούχου το υπόλοιπο του λογαριασμού περιέρχεται αυτομάτως στους λοιπούς συνδικαιούχους. Στην πράξη οι τράπεζες εφαρμόζουν κανονικά τον κανόνα αυτό και αποδίδουν τα χρήματα στους επιζώντες συνδικαιούχους χωρίς να εξετάζουν ζητήματα κληρονομικού δικαίου.

Συνεπώς οι λοιποί κληρονόμοι που θεωρούν ότι αδικούνται δεν αποκτούν αυτοδικαίως δικαίωμα επί των χρημάτων, ούτε μπορούν να απαιτήσουν από την τράπεζα την καταβολή μεριδίου. Αν θεωρούν ότι θίγεται η νόμιμη μοίρα τους, θα πρέπει να προσφύγουν στη δικαιοσύνη και να αποδείξουν ότι τα χρήματα προέρχονταν από τον θανόντα και ότι η προσθήκη συνδικαιούχου υποκρύπτει δωρεά. Στην περίπτωση αυτή το ποσό μπορεί να θεωρηθεί έμμεση δωρεά και να συνυπολογιστεί στον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας. Ανάλογη αντιμετώπιση μπορεί να υπάρξει και στις κοινές επενδυτικές μερίδες, όπως επενδυτικά χαρτοφυλάκια ή μερίδες αμοιβαίων κεφαλαίων.

Γονικές παροχές και μεταβίβαση εταιρικών συμμετοχών

Σημαντικά ζητήματα εμφανίζονται όταν η περιουσία αποτελείται από επιχειρηματικές συμμετοχές, όπως: εταιρικά μερίδια σε ΙΚΕ ή μετοχές μη εισηγμένων εταιρειών. Σε πολλές οικογενειακές επιχειρήσεις οι γονείς μεταβιβάζουν μερίδια σε ένα από τα παιδιά τους για λόγους επιχειρηματικής συνέχειας. Ωστόσο αν η μεταβίβαση αυτή επηρεάζει τη νόμιμη μοίρα των άλλων παιδιών μπορεί να αμφισβητηθεί. Για τις εισηγμένες μετοχές η αποτίμηση γίνεται με βάση τη χρηματιστηριακή τιμή, ενώ για εταιρικά μερίδια και μη εισηγμένες μετοχές εφαρμόζεται συνήθως η μέθοδος υπολογισμού της εγκυκλίου 1055/2003, η οποία λαμβάνει υπόψη τα ίδια κεφάλαια και τα οικονομικά δεδομένα της επιχείρησης.

Ανάκληση δωρεάς λόγω αχαριστίας και επικαρπία

Συχνά οι γονείς μεταβιβάζουν στα παιδιά τους την ψιλή κυριότητα ενός ακινήτου, διατηρώντας την επικαρπία εφ’ όρου ζωής. Στα περισσότερα συμβόλαια προβλέπεται ότι μετά τον θάνατο του επικαρπωτή η επικαρπία θα ενωθεί με την ψιλή κυριότητα. Ωστόσο αν ο δωρεοδόχος επιδείξει σοβαρή αχαριστία, ο δωρητής μπορεί να ζητήσει την ανάκληση της δωρεάς. Η αχαριστία μπορεί να συνίσταται σε σοβαρή προσβολή της προσωπικότητας του δωρητή, σε βαριά ανάρμοστη συμπεριφορά ή ακόμη και σε εγκληματική πράξη σε βάρος του. 

Σε μια τέτοια περίπτωση ο γονέας μπορεί:

• είτε να ζητήσει δικαστικά την ανάκληση της δωρεάς της ψιλής κυριότητας,

• είτε, εφόσον διατηρεί την επικαρπία, να μεταβιβάσει την επικαρπία σε τρίτο πρόσωπο.

Η δυνατότητα αυτή υπάρχει ακόμη και αν στο αρχικό συμβόλαιο γονικής παροχής προβλέπεται ότι μετά τον θάνατο του επικαρπωτή η επικαρπία θα ενωθεί με την ψιλή κυριότητα. Η ένωση αυτή επέρχεται μόνο εφόσον η επικαρπία εξακολουθεί να ανήκει στον ίδιο μέχρι τον θάνατό του.

Η ανάγκη αποτίμησης της συνολικής περιουσίας

Ένα κρίσιμο σημείο στον περιουσιακό σχεδιασμό είναι ότι πριν από τη σύνταξη διαθήκης ή γονικής παροχής πρέπει να γίνεται συνολική αποτίμηση της περιουσίας. Η αποτίμηση αυτή είναι απαραίτητη για να διαπιστωθεί αν οι μεταβιβάσεις επηρεάζουν τη νόμιμη μοίρα των λοιπών κληρονόμων.

Στην πράξη:

• για τα ακίνητα χρησιμοποιείται συνήθως η αντικειμενική αξία,

• για τις εισηγμένες μετοχές λαμβάνεται υπόψη η χρηματιστηριακή αξία,

• για εταιρικά μερίδια και μετοχές μη εισηγμένων εταιρειών εφαρμόζεται η μέθοδος αποτίμησης της εγκυκλίου 1055/2003.

Η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη ώστε να αποφεύγονται μελλοντικές αμφισβητήσεις μεταξύ των κληρονόμων.

Η παραγραφή των αξιώσεων

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το θέμα της παραγραφής. Η αστική παραγραφή των αξιώσεων για νόμιμη μοίρα και μέμψη δωρεάς είναι: 20 έτη από τον θάνατο του κληρονομουμένου. Αντίθετα η φορολογική παραγραφή για έλεγχο δηλώσεων δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών είναι κατά κανόνα: 5 έτη από την υποβολή της δήλωσης. Έτσι μια πράξη μπορεί να έχει κλείσει φορολογικά αλλά να εξακολουθεί να δημιουργεί αστικές αξιώσεις μεταξύ κληρονόμων.

Συμπέρασμα

Η άγνοια της νόμιμης μοίρας αποτελεί έναν από τους βασικότερους λόγους οικογενειακών δικαστικών διαφορών μετά τον θάνατο ενός προσώπου. Η σωστή αποτίμηση της περιουσίας, η κατανόηση των κανόνων του κληρονομικού δικαίου και ο προσεκτικός φορολογικός σχεδιασμός αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για να αποφευχθούν μελλοντικές συγκρούσεις μεταξύ των κληρονόμων.

* O Γιώργος Δαλιάνης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της Artion Α.Ε. & ιδρυτής του Ομίλου Artion, Οικονομολόγος Φοροτεχνικός.

O Γιάννης Αρτσίτας είναι Partner και Διευθυντής Φορολογίας Φυσικών Προσώπων της Artion A.E.

Η Νίκη Χατζοπούλου είναι Δικηγόρος Παρ’Αρείω Πάγω LL.M. & Διαμεσολαβήτρια, συνεργάτης της Artion A.E.

H Aλεξάνδρα Δαλιάνη είναι Ασκούμενη Δικηγόρος.

Το ανωτέρω κείμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά τις εξειδικευμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες.

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στην ARTION Α.Ε. (Πουρνάρα 9 Μαρούσι|+30 210 6009062| www.artion.gr).